اندیشه

فلسفۀ اپیکور؛ مردی که «لذت» را هدف زندگی می‌دانست

اپیکور، فیلسوف یونانی باستان، به دلیل این آموزه‌اش مشهور است که «لذت اصل و هدف زندگی شاد است». او همچنین به دلیل راه‌اندازی مدرسه اپیکوری خود در آتن شناخته می‌شود.

۱۴۰۴/۱۲/۰۴ ۰۳:۰۰

برتراند راسل در «تاریخ فلسفۀ غرب» چه می‌گوید؟

راسل بر این نکته تأکید می‌کند که فلسفۀ مدرن و معاصر، برخلاف فلسفه‌های گذشته، تنها به دنبال یافتن پاسخ مطلق نیست، بلکه روش تفکر و پرسشگری انتقادی را به انسان هدیه می‌دهد. او با تحلیل دقیق و گاهی هم با انتقاد تند، فلسفۀ قرن بیستم را به خوانندۀ غیرمتخصص نزدیک می‌کند و نشان می‌دهد که فلسفه همواره زنده، پویا و مرتبط با زندگی انسان است.

۱۴۰۴/۱۲/۰۱ ۱۱:۵۴

ارسطو چگونه به شکل‌گیری «زیست‌شناسی» کمک کرد؟

ارسطو، فیلسوف مشهور یونانی قرن چهارم پیش از میلاد، بیشتر به‌دلیل اندیشه‌هایش در فلسفه و اخلاق و سیاست شناخته می‌شود، اما او سهم قابل‌توجهی در زیست‌شناسی هم داشته است.

۱۴۰۴/۱۱/۳۰ ۰۳:۳۰

«ارخوطس»؛ فیلسوفی که احتمالا اولین «ماشین پرنده» جهان را ساخت

ارخوطس باوجود تمام دشواری‌ها، اندیشه‌ی ساخت یک ماشین خودکار خودران را در سر پروراند و آن را به واقعیت تبدیل کرد. آنچه دستاورد او را شگفت‌انگیزتر می‌کند اینست که همه‌ی این‌ها در دورانی رخ داد که از اندیشه‌ی علمی مدرن بسیار فاصله داشت.

۱۴۰۴/۱۱/۲۷ ۰۳:۰۰

فیلسوف کمترشناخته‌شدۀ یونانی که نظریه‌ای شبیه «بیگ بنگ» داشت

خاستگاه اندیشه‌های کیهان‌شناختی به هزاران سال پیش بازمی‌گردد؛ زمانی که فیلسوفان باستان درباره‌ی ماهیت جهان گمانه‌زنی می‌کردند.

۱۴۰۴/۱۱/۲۲ ۰۲:۰۰

خانه غمگین است؛ بمانیم یا برویم؟ (جستاری دربارۀ دل‌کندن از وطن و رویای زندگی در جایی دیگر)

با لبخندی تأسف‌آمیز گفت «خیلی عجیب است. از وقتی فهمیدم گذرنامه‌ام را گم کرده‌ام، احساس می‌کنم خودم نیستم. ولی خیلی ناراحت‌کننده است که در جایی مثل اینجا سندی برای اثبات وجودت نداشته باشی».

۱۴۰۴/۱۱/۲۱ ۱۶:۱۸

با سقراط ایران‌زمین آشنا شوید

ابوالخیر ازآن‌دست از عارفان و شاعران ایرانی است که تاثیر بسیار زیادی بر اندیشه و عرفان پس‌از خود به جا گذاشته است. تاثیرات او بر اندیشه عرفانی در ایران، نه‌تنها در روزگار خود او که در قرن‌ها پس‌از او نیز قابل پیگیری است.

۱۴۰۴/۱۱/۱۸ ۱۰:۲۴

«ابن رشد اندلسی»؛ فیلسوف مسلمانی که کلیسا آثارش را ممنوع کرد

«ابن رشد اندلسی»، مفسر نامدار فلسفۀ ارسطو بود که تأثیری شگرف بر تفکر غربی داشت و علاقه به اندیشه‌های کلاسیک یونان را احیاء کرده و شکل‌دهنده دین و پزشکی بود.

۱۴۰۴/۱۱/۱۷ ۰۲:۰۰

راز ایران زمان کریم‌خان/ پس از مرگ نادر چه شد؟

یافته‌های نیبور تنها به باستان‌شناسی محدود نمی‌شود. سفرنامه او اطلاعات ارزشمندی درباره اوضاع اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، نظامی و حتی پوشش و آرایش مردم ایران در عصر کریم‌خان زند ارائه می‌دهد. به همین دلیل، مطالعه تاریخ اجتماعی ایران در این دوره، بدون مراجعه به سفرنامه نیبور، ناقص خواهد بود.

۱۴۰۴/۱۱/۱۶ ۰۲:۲۳

از بتهوون تا واگنر؛ موسیقی آلمانی چگونه تحت تاثیر فلسفه قرار گرفت؟

از لودویگ فان بتهوون تا ریشارد واگنر، بسیاری از آهنگسازان قرن نوزدهم از جنبش‌های فلسفی آلمان الهام گرفتند، از جمله رمانتیسم، ایده‌آلیسم، بدبینی و نیست‌انگاری.

۱۴۰۴/۱۱/۱۲ ۰۳:۳۰

چگونه در غار ناخودآگاه خودمان غواصی کنیم؟

کارل یونگ می‌گوید پیام‌های زیادی در ضمیر ناخودآگاه ما پنهان هستند که درک و کشف آن‌ها می‌تواند تاثیری دگرگون‌کننده بر زندگی ما داشته باشد. این پیام‌ها به شکل احساسات، نمادها و رویاها ظاهر می‌شوند و نشان می‌دهند یک فرد به چه فکر می‌کند و چه آرزویی دارد.

۱۴۰۴/۱۰/۲۹ ۱۳:۳۷

ساده‌ترین پرسش‌ها ارزش اندیشیدن دارند

اولاسف برخلاف بسیاری دیگر از نویسندگان فلسفه عمومی، به دنبال «ساده‌سازی» فلسفه نیست، بلکه می‌خواهد نشان دهد که فلسفه از اساس گفت‌وگو میان انسان‌ها و نه خطابه‌ای از سوی دانای کل است. وی با الهام از پروژه‌ای شهری در بروکلین، گفت‌وگوهایی را گرد آورده که در آنها شهروندان عادی از او پرسش‌هایی درباره عشق، خدا، اخلاق، مرگ، عدالت، و حتی سگ‌ها می‌پرسند.

۱۴۰۴/۱۰/۲۷ ۱۱:۳۱

درس‌هایی که دانشمندان دوران باستان دربارۀ «تشخیص درست از نادرست» به ما می‌دهند

این درس‌های به‌دست‌آمده با رنج و تلاش درباره‌ی تشخیص درست از نادرست، به پی‌ریزی دانش علمی مدرن کمک کرده‌اند و همچنان می‌توانند یاری‌مان دهند تا در جهانی راهمان را بیابیم که حقیقت در آن به اندازه‌ی دوران یونان و روم باستان لغزنده است.

۱۴۰۴/۱۰/۲۴ ۰۸:۵۵

«یاد مرگ» در فلسفه و هنر چگونه بازتاب یافته است؟

«ممنتو موری» و همتای کمترشناخته‌شده‌ی آن «ممنتو ویوره»، تاریخچه‌ای طولانی دارند. این مفاهیم که با فیلسوفان رواقی آغاز شدند و به نقاشی‌های وانیتاس در عصر طلایی هلند رسیدند، هم هشدار می‌دهند همه چیز پایان می‌یابد و فاسد می‌شود و هم یادآوری می‌کنند که قدر لحظات زندگی را بدانیم.

۱۴۰۴/۱۰/۱۷ ۰۲:۳۰

چگونه می‌توانیم با «ناخودآگاه» خودمان گفتگو کنیم؟

آیا می‌دانستید که می‌توانید با ناخودآگاه خود گفت‌وگو کنید؟ کارل یونگ راهنمای گام‌به‌گام برای ممکن ساختن این کار را ارائه کرده است.

۱۴۰۴/۱۰/۱۰ ۰۶:۰۰

تمثیل سقراطی «روح»؛ انسان همچون یک ارّابه

سقراط بر این باور بود که روح انسان فناپذیر نیست؛ بلکه پس از مرگ جسم باقی می‌ماند و به سبب سرشت جاودانه و تغییرناپذیرش، به جهان ایدئال تعلق دارد.

۱۴۰۴/۱۰/۰۸ ۰۴:۳۰

از «چیزهای شکسته» چه می‌توان آموخت؟

شاید وقت‌هایی که چیزی می‌شکند، تازه می‌شود آن را شناخت و ترمیم کرد. شاید اگر بتوانیم با اشیای شکسته چنین برخوردی داشته باشیم، بتوانیم با نقشه‌های نافرجام، خاطرات ناقص یا تصوراتی که از خودمان داریم هم چنین کنیم. گاهی چیزهای شکسته از نسخۀ سالمشان بهترند. گاهی از دل حادثه‌ای بد خیری پنهان بیرون می‌آید.

۱۴۰۴/۱۰/۰۵ ۲۰:۳۱

دیوژن؛ فیلسوف یونان باستان که معنای بیکاری را بازتعریف کرد